ตั๊กแตนข้าวระบาดพืชไร่…ทำอย่างไรดี??

ฤดูแล้งอันใกล้นี้ !!! แว่วๆ น้ำขาดแคลนยังไม่พอ หลายๆ พื้นที่ที่ยังคงปลูกพืชกันอย่างต่อเนื่อง แต่ส่วนใหญ่จะเป็นพืชไร่ เช่น ข้าว ข้าวโพด อ้อย ถั่วต่างๆ สภาพอากาศที่ร้อนและแห้งแล้ง ทำให้แมลงศัตรูพืชหลายชนิดระบาดทำลายต้นพืชได้อย่างกว้างขวาง สำหรับพืชไร่วันนี้ “ตั๊กแตนข้าว” นับว่าเป็นศัตรูที่สำคัญอีกชนิดหนึ่ง ที่สร้างความเสียหายได้มากทีเดียว โดยเฉพาะเกษตรกรผู้ปลูกอ้อยในภาคกลางและในจังหวัดที่มีการปลูกอ้อย

ลักษณะของตั๊กแตนข้าว

ตั๊กแตนข้าว หรือตั๊กแตนไฮโรไกลฟัส (Rice Grasshopper) จะมีลักษณะตัวมีหลายสี ทั้งสีเขียวอ่อน สีน้ำตาลแดง เหลืองอ่อน และบางตัวจะมีสีดำ ส่วนที่ใต้ท้องจะมีสีดำตลอดลำตัว ตัวเต็มวัยจะมีขนาดลำตัวยาว 3-5 ซม. มีสีเหลืองปนเขียวหรือน้ำตาลปนเหลืองและน้ำตาลแก่ ขยายพันธุ์ปีละครั้ง ผสมพันธุ์และวางไข่ในช่วงปลายฤดูฝน ไข่จะฟักตัวอยู่ในดินตลอดฤดูแล้งนาน 7-8 เดือน ลักษณะไข่คล้ายเมล็ดพุทรา ฟักออกเป็นตัวอ่อนช่วง เม.ย.-มิ.ย. และเป็นตัวเต็มวัย ช่วง ส.ค.-ก.ย.

การแพร่ระบาด

จะระบาดตลอดฤดูหนาวจนถึงฤดูแล้ง (ตั้งแต่เดือนกันยายน – เมษายน) ในอดีตมักจะพบระบาดในป่าหญ้าคา หญ้าแฝก ต่อมาเมื่อปลูก ข้าว อ้อยและข้าวโพดแทนในพื้นที่ดังกล่าว ตั๊กแตนก็จะระบาดในแหล่งปลูกอ้อยและข้าวโพดนั้นๆ และตั๊กแตนจะขยายพันธุ์ออกไปเรื่อยๆ ตั๊กแตนจะไม่เกิดหรือฟักเป็นตัวอ่อนภายในแปลง แต่วางไข่และฟักออกเป็นตัวอ่อนที่หัวไร่ปลายนาแล้วระบาดเข้าสู่แปลงพืช ตราบใดที่หัวไร่ปลายนานั้นไม่มีการขยายแปลงหรือไถดิน ตั๊กแตนก็จะมีการระบาดทุกปี แต่ถ้าพื้นที่ใดชาวไร่ไถแปลงปลูกพืชด้วยรถแทรกเตอร์ ตั๊กแตนก็จะเบาบางลง และมีผลให้หายไปเองจากพื้นที่

ลักษณะการทำลาย

 

ทั้งตัวเต็มวัยและตัวอ่อนกัดกินใบข้าว อ้อย หรือ ข้าวโพด ทำให้ใบขาดแหว่ง ถ้ามีการทำลายมากจะกัดกินจนกระทั่งเหลือแต่เส้นกลางใบ (mid rib) ทำให้ต้นชะงักการเจริญเติบโต ตัวเต็มวัยบินได้เร็วและแข็งแรงมาก ความเสียหายมีตั้งแต่ 20-90 % โดยเฉพาะอย่างยิ่งข้าวไร่ การปลูกล่าจะได้รับความเสียหายอย่างรุนแรง บางครั้งอาจเก็บเกี่ยวผลผลิตไม่ได้เลย

การป้องกันและกำจัด

 

  • ตั๊กแตนวางไข่ในดินบริเวณป่าหญ้า หรือขอบแปลงใกล้ๆ นาข้าว แปลงอ้อย หรือข้าวโพด ดังนั้นถ้ากำจัดวัชพืชบริเวณนั้น และได้ไถกลบจะช่วยทำลายไข่ของตั๊กแตนได้ แต่ต้องทำหลังวางไข่แล้วคือเดือนตุลาคม-เมษายน
  • ใช้สวิงจับตัวอ่อนหรือตัวเต็มวัยมากำลังกิน พืชไร่ ให้จับตั๊กแตนไปทำลาย (หากสามารถปฏิบัติได้)
  • ฉีดพ่นด้วยสารชีวภัณฑ์ควบคุมแมลงศัตรูพืช เช่น เมตาไรเซียม หรือบิวเวอร์เรีย แนะเติมสารจับใบ และใช้แมลงศัตรูธรรมชาติ เช่น แมลงหางหนีบ ช่วยควบคุม
  • หากตั๊กแตนระบาดอย่างรุนแรงให้กำจัดด้วยกับดักเหยื่อพิษ ผสมคาร์แทปไฮโดรคลอไรด์ 50% SP อัตรา 20 กรัม เกลือแกง 30 กรัม แอมโมเนียม ไบคาร์บอเนต 30 กรัม สารจับใบและน้ำ 1 ลิตร นำกระดาษขนาด 11×15 ซม. ชุบสารละลายให้โชกแล้วผึ่งลมให้แห้ง นำไปวางไว้ที่ร่องระหว่างต้นอ้อย แต่งกายให้รัดกุมที่สุด วิธีนี้!!!ขอเป็นวิธีสุดท้ายในการป้องกันหรือกำจัดนะคะ

หากพบตั๊กแตนข้าวเพียงเล็กน้อย ก็ควรรีบกำจัดออกจากแปลง ก่อนที่จะระบาดหนักจนทำให้พืชเสียหาย  อย่าลืมนะคะป้องกันก่อนระบาด ดีกว่า ระบาดหนัก

ที่มา :  กรมวิชาการเกษตร/ ศูนย์วิจัยเอสวีกรุ๊ป


Contributor :

        นามปากกา :  กระดาษศา กระดาษแห่งสาระ

เดินทางสายเกษตร-เกษตรอินทรีย์มายาวนาน สนุกกับการศึกษา ค้นคว้า เทคนิค เคล็ดลับ ความรู้ใหม่ๆ ต่อยอดวงการเกษตรไทย


ฝากคำถามเรื่องเกษตรกรรม การป้องกัน, การรักษาโรคพืช,  การกำจัดแมลงศัตรูพืช, หรือสอบถามข้อมูลผลิตภัณฑ์ได้ที่ Line Add Friends ครับ

เพิ่มเพื่อน

ปลูกแบบอินทรีย์ ชีวิตยืนยาว