แคงเกอร์ในตระกูลส้ม และมะนาว

“แคงเกอร์” โรคสำคัญของพืชตระกูลส้มทั่วโลก สามารถเกิดได้กับทุกส่วนของต้น โรคจะระบาดรุนเเรงในช่วงฤดูฝน อาการของโรคที่รุนเเรง จะทำให้ผลผลิตทรุดโทรม ใบร่วง ผลร่วง ผลผลิตลดลง ต้นเเคระเกร็น แคงเกอร์เป็นโรคที่เกิดเฉพาะจุด ไม่สามารถเคลื่อนย้าย หรือ กระจายไปทั่วต้นได้

มะนาวที่สมบูรณ์ เป็นที่ใฝ่ฝันของเกษตรกรทุกๆ คน
มะนาวที่สมบูรณ์ เป็นที่ใฝ่ฝันของเกษตรกรทุกๆ คน

สาเหตุ:

แบคทีเรีย Xanthomonas axonopodis pv. citri ต้นเหตุของแคงเกอร์ในมะนาว
แบคทีเรีย Xanthomonas axonopodis pv. citri ต้นเหตุของแคงเกอร์ในมะนาว
ร่องรอยหนอนชอนใบ ถ้าพบใบมีรอยเส้นให้เด็ดทิ้งเอาไปเผาทำลาย เพราะถ้าปล่อยไว้ 5-10 วัน จะคืบคลานออกจากใบเข้าสู่ระยะดักแด้
ร่องรอยหนอนชอนใบ

เกิดจากเชื้อแบคทีเรีย (Xanthomonas axonopodis pv.citri.) ซึ่งเชื้อแบคทีเรียเป็นสาเหตุโรคแคงเกอร์ เกิดจากการติดเชื้อทางรอยแผลที่แมลงหรือหนอนชอนใบเข้าทำลายใบมะนาว ทำให้แบคทีเรียชนิดนี้ มีโอกาสเข้าทำลายผลผลิตได้ง่าย

การระบาดของโรคแคงเกอร์ :

เเคงเกอร์จะระบาดในสวน ในช่วงฤดูฝน
เเคงเกอร์จะระบาดในสวน ในช่วงฤดูฝน

ใบ กิ่ง ต้น และผลของพืช ผิวเปลือกข้างนอกจะหนาขึ้น ทำให้ผิวแข็งขึ้น ลักษณะคล้ายเป็นแผลที่ตกสะเก็ด แคงเกอร์ ซึ่งเชื้อจะเข้าสู่พืชโดยตรง สามารถเข้าทำลายได้ทั้ง ใบ กิ่ง ต้น  ที่เจริญเดิม หรือที่ยังอ่อนอยู่  แคงเกอร์เหมือนกับโรคที่เกิดจากเชื้อแบคทีเรียทั่วไป โดยพายุฝนเป็นกลไกเริ่มต้นในการแพร่กระจายเชื้อไปในระยะใกล้และระยะปานกลาง ส่วนการระบาดระยะไกลส่วนมาก เกิดจากการเคลื่อนย้ายของต้นพันธุ์-ท่อนพันธุ์ โดยมนุษย์หรือเครื่องมือที่ปนเปื้อนด้วยโรคแคงเกอร์

ลักษณะอาการ :

ใบส้มและมะนาวแสดงอาการจุดนูน มีสีน้ำตาลเล็กๆ ล้อมรอบด้วยวงเหลือง พบทั้งสองด้านของใบ จุดเกิดกระจัดกระจายหรืออาจรวมกันท้าให้เป็นแผลกว้าง เนื้อเยื่อกลางจุดนูนสีนำ้ตาลจะหยาบ และมักบุ๋มตรงกลาง อาการที่ผลเห็นสีน้ำตาลเนื้อเยื่อกลางจุดมักแตกเป็นแอ่ง จุดแคงเกอร์บนผลที่เป็นโรคมากจะเชื่อมตัวกันเป็นแผลกว้างบนผลเชื้อแบคทีเรียเข้าทำลายกิ่งและลำต้น ท้ำให้เป็นจุดแตกนูนสีนำ้ตาลบนกิ่ง ต้นส้มที่เป็นโรคแคงเกอร์มากผลผลิตจะลดลง ส้มที่เป็นโรครุนแรง ได้แก่ มะนาว มะกรูด ส้มเขียวหวาน และส้มโอ

ลักษณะอาการแผลจุดแห้งแตกตกสะเก็ด เมื่อจับดูจะแข็ง เป็นสีน้ำตาล
ลักษณะลำต้นที่เป็นเเคงเกอร์ ที่พบบนกิ่งมะนาว

การยับยั้งเชื้อโรค :

เมื่อปรากฎโรคแคงเกอร์ในพื้นที่เพาะปลูก วิธีกำจัดเชื้อแบคทีเรียในระยะเเรก ด้วยการตัดและทำลายต้นที่เป็นโรคเพื่อให้การกำจัด ได้ผลสำเร็จ จำใจต้องกำจัดแบบถอนราก ถอนโคน ต้นที่เป็นโรคต้องนำไปเผาทำลายไม่ให้เหลือ ในสวนที่มีการระบาดของโรคนี้ การวางแผนระยะยาวควรใช้การเขตกรรม (Cultural Practices) ร่วมด้วย เพื่อลดความรุนแรงของโรค พยายามหลีกเลี่ยงการทำงานในสวนที่เป็นโรค ในขณะที่ ต้นไม้เปียก เนื่องจากน้ำค้าง และละอองน้ำ  ปลูดพืชแนวป้องกันลมเป็นหน้ากระดาน เพื่อลดความเร็วลม ทำให้โอกาสของแบคทีเรีย เข้าสู่ปากใบและบาดแผลบนใบลดน้อยลง

“แคงเกอร์” ถือว่าเป็นโรคที่ที่สร้างปัญหาสร้างความเสียหาย ให้กับเกษตรกรโอกาสขาดทุนมีสูงมาก หากไม่ได้รับการดูแลอย่างต่อเนื่อง ถือได้ว่าเป็นโรค เพราะเป็นได้ทุกส่วนของต้น ยิ่งเป็นที่ผลของมะนาวด้วยแล้วจะทำให้ราคาผลผลิตตกต่ำได้ จริงๆ แล้วโรคแคงเกอร์นั้นหากรู้หลักการดูแลอย่างถูกวิธีก็จะไม่เกิดโรคนี้ระบาดแน่นอน ดังนั้นเรามารู้จักถึงการดูแลอย่างถูกวิธีเพื่อหลีกเลื่ยงโรคแคงเกอร์ในเบื้องต้นกันนะคะ

คัดเลือกสายพันธุ์ปลูกจากแหล่งที่เชื่อถือได้ อีกหนึ่งทางเลือกในการป้องกันโรคแคงเกอร์
คัดเลือกสายพันธุ์ปลูกจากแหล่งที่เชื่อถือได้ อีกหนึ่งทางเลือกในการป้องกันโรคแคงเกอร์
  • คัดเลือกกิ่งพันธุ์ ที่นำมาปลูกต้องไม่พบว่ามีโรคแคงเกอร์ติดมา เราควรศึกษาข้อมูล หรือสอบถามในกลุ่มเกษตรกรด้วยกัน  ว่าซื้อกิ่งพันธุ์ มาจากสวนไหน แต่ให้เเน่ใจที่สุดควรไปดูให้ถึงสวน
  • หมั่นตรวจเช็คใบมะนาวหากพบร่องรอยหนอนชอนใบมาทำลาย เดาได้เลยว่าฤดูกาลผลิตนี้ พาหะนำเเคงเกอร์ มาเยี่ยมเยือนเเน่นอน  ป้องกันด้วยการฉีดพ่น เชื้อราบิวเวอร์เรีย ป้องกันหนอนชอนใบ เเละแมลงต่างๆมารับกวน
  • หมั่นทำความสะอาดเครื่องมือทางการเกษตรอยู่เสมอ

ถึงแม้ว่า “แคงเกอร์ กับ พืชตระกูลมะนาว” เป็นของคู่กัน เเต่เราสามารถป้องกันได้ในระดับหนึ่ง ซึ่งวิธีป้องกันจะง่ายกว่าการรรักษา เพียงหมั่นดูแลเเละใส่ใจกับผลผลิตเราสักนิด โรคเเคงเกอร์ ก็จะบรรเทา เบาบาง หรือ อาจจะไม่มาเยือนสวนเราเลยก็ได้


Contributor :


ผู้นำด้านนวัตกรรม-เกษตรชีวภาพ Leader in Agricultural Biotechnology Innovation


ฝากคำถามเรื่องเกษตรกรรม การป้องกัน, การรักษาโรคพืช,  การกำจัดแมลงศัตรูพืช, หรือสอบถามข้อมูลผลิตภัณฑ์ได้ที่ Line Add Friends ครับ

เพิ่มเพื่อน

สินค้าป้องกันโรคพืชและแมลง