โรคใบด่างจุดวงแหวน (PRV)

การปลูกมะละกอส่วนใหญ่จะประสบกับปัญหาโรคหลากหลายชนิดทั้งจากเชื้อโรคโดยตรง, แมลงศัตรูพืช, และแมลงศัตรูพืชเป็นพาหะ, หนึ่งในนั้นที่ชาวต้องเคยได้เจอ คือ “ใบด่างจุดวงแหวน” เป็นโรคที่ผู้ปลูกมะละกอ มักเป็นกังวลอยู่ตลอดเวลา เพราะไม่สามารถรับมือกับการระบาดได้โดยง่าย และถ้าเกิดการแพร่ระบาดในพื้นที่ สร้างความเสียหายให้แก่เกษตรกรเป็นอย่างมาก เพราะฉะนั้นเราควรหาวิธีป้องกัน และยับยับโรคนี้ เพื่อทำให้ผลผลิตของชาวเกษตรกรที่ปลูกมะละกอมีผลผลิตดีขึ้น

สาเหตุของโรค

เชื้อไวรัส Papaya Ringspot virus (PRV) ที่ขยายด้วยกล้องจุลทรรศน์อิเล็กตรอนที่ความละเอียดสูง

ลักษณะและการแพร่ระบาดของโรค

โดยเพลี้ยอ่อนจะดูดน้ำเลี้ยงจากต้นที่เป็นโรค เชื้อไวรัสจะติดอยู่กับส่วนปากแมลง และเมื่อบินหรือย้ายไปดูดน้ำเลี้ยงจากต้นมะละกอที่ไม่เป็นโรค ก็จะถ่ายเชื้อไวรัส การถ่ายทอดโรคนี้ใช้เวลาสั้นมาก โดยดูดจากต้นเป็นโรคประมาณ 10 -30 วินาที ถ่ายโอนโรค (เหมือนแฟลชไดร์ฟเลยนะคะ) ไปยังต้นอื่นได้ หลังมะละกอได้รับเชื้อไวรัสแล้วประมาณ 15-30 วินาที ก็จะติดโรคให้เห็น พืชอาศัยของเชื้อไวรัสชนิดนี้ เช่น แตงป่า ฟักแฟง บวบ แตงต่าง ๆ หรือ ตำลึง

Arrow
Arrow
Slider
  • การแสดงอาการที่ลำต้นและใบ เชื้อเข้าทำลายจะทำให้ต้นแคระแกร็น ใบด่างเหลือง บิดเบี้ยว เสียรูป ใบจะหงิกงอ เรียวเล็กเหมือนหางหนู ถ้าเป็นรุนแรงใบ จะเหลือแค่เส้นใบดูเหมือนเส้นด้าย และต้นกล้าอาจตายได้หรือไม่เจริญเติบโต ในต้นที่โตแล้ว ใบมีอาการด่าง บิดเบี้ยว หงิกงอ ยอดและใบมีสีเหลืองกว่าต้นที่ไม่เป็นโรค และจะสังเกตเห็นลักษณะจุดหรือทางยาวสีเขียวเข้ม ดูช้ำตามก้านใบ ลำต้น การติดผลจะไม่ดีหรือไม่ติดเลย

  • ระยะติดผล มะละกอ รูปทรงบิดเบี้ยว มีจุดลักษณะเป็นวงแหวน ทั่วทั้งผล เนื้อบริเวณที่เป็นจุดวงแหวนมักจะเป็นไตแข็ง มีรสขม ถ้าเป็น รุนแรงแผลเหล่านี้จะมีลักษณะคล้ายสะเก็ด หรือหูดนูนขึ้นมา บนผิวของผลจะขรุขระ ต้นที่เป็นโรคในระยะออกดอก จะทำให้ติดผลไม่ดี และผลที่ได้จะมีจุดวงแหวนเห็นได้ชัด นอกจากนี้ดอกในรุ่นต่อ ๆ ไปก็จะร่วง ไม่ติดผล

การป้องกันและกำจัดโรคใบด่างจุดวงแหวน

เป็นการยากมากที่จะหาวิธีป้องกันหรือกำจัดโรคนี้โดยตรง ยกเว้นใช้สารเคมีบางชนิด ซึ่งมีผลต่อผู้บริโภคและตัวเกษตรกรโดยตรง ถ้าเราสามารถกักกัน เพลี้ยต่างๆ ที่เป็นพาหะสำคัญได้ ก็จะป้องกันโรคนี้ได้ระดับหนึ่ง จากการศึกษาของนักวิชาการ ของกรมวิชาการเกษตร แนะนำวิธีให้เกษตรกรลดความรุนแรงหรือหลีกเลี่ยงโรคให้ลดน้อยลง สิ่งที่ต้องปฏิบัติคือ

  • ไม่ควรปลูกมะละกอไว้นานเกิน 2 ปี เพราะผลผลิตมะละกอจะสูงสุดใน 2 ปีแรกเท่านั้น นอกจากนี้มะละกอต้นแก่ยังเป็นแหล่งสะสมโรคทำให้แพร่ระบาดไปยังต้นปลูกใหม่ได้ พลิกดินขึ้นใหม่ให้โดนเเดดประมาณ 3 เดือน ก่อนที่จะลงปลูกมะละกอชุดใหม่
  • ตัดทำลายมะละกอที่แสดงอาการเป็นโรคใบด่างทิ้งทันทีที่สังเกตเห็น ถ้ากรณีเลวร้ายสุด อาจต้องโค่นต้นที่เป็น และนำไปเผาทำลาย
  • ในพื้นที่ที่มีระบบชลประทานเพียงพอ หรือดินที่มีความชื้นพอ ถ้าปลูกมะละกอในช่วงปลายฤดูฝน หรือช่วงหน้าแล้งตั้งแต่เดือนกันยายน – มีนาคม จะทำให้การระบาดของโรคน้อยลง พืชจะเจริญเติบโตและให้ผลดี
  • ดูแลและบำรุงต้นมะละกอให้ดีจะทำให้ต้นแข็งแรง ได้ลูกเร็วสามารถลดการทำลายของโรคลงได้ มะละกอเป็นพืชที่ตอบสนองต่อปุ๋ยดีมาก ดังนั้นการบำรุงด้วยปุ๋ยวิทยาศาสตร์จึงได้ผลคุ้มค่า ผลดก และรสชาติดี
  • ใช้บิวเวอร์เรียพ่นมะละกอในช่วงที่ยังไม่ติดดอก เพื่อป้องกันการระบาดของเพลี้ย
  • ปลูกมะละกอพันธุ์ทนทานโรค เช่น พันธุ์ฟลอริด้าทอเลอแร้นท์  ซึ่งเป็นมะละกอพันธุ์รับประทานผลสุก ผลมีลักษณะกลม เล็ก น้ำหนักผลประมาณ 400-700 กรัม/ ลูก

โรคใบด่างเข้ามาไทยได้อย่างไร????

โรคใบด่างเป็นโรคที่มีความสำคัญมากที่สุดของมะละกอ แพร่ระบาดไปทั่วโลก ทั้งในแหล่งปลูกที่อยู่ในเขตร้อนและเขตอบอุ่น เช่นประเทศอเมริกาเหนือ ประเทศในกลุ่มคาริเบียนและเอเซีย สำหรับประเทศไทยมีรายงานโรคนี้เป็นครั้งแรกในภาคตะวันออกเฉียงเหนือเมื่อปี พ.ศ. 2518 ขอบเขตและความรุนแรงของโรคเพิ่มมากขึ้นทุกปีจนถึงปัจจุบัน โรคนี้ได้ระบาดเกือบทุกจังหวัดของภาคตะวันออกเฉียงเหนือ รวมทั้งแหล่งปลูกมะละกอเพื่อการค้าที่อำเภอปากช่อง จังหวัดนครราชสีมา  นอกจากนี้ยังพบการระบาดในภาคเหนือที่จังหวัดเชียงใหม่และเชียงราย  ภาคกลางที่จังหวัดชลบุรี กรุงเทพมหานคร นครปฐม โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในแหล่งปลูกมะละกอเพื่อการค้าที่จังหวัดราชบุรีก็ปรากฎว่า โรคใบด่างได้ระบาดรุนแรงเพิ่มมากขึ้นตามลำดับตั้งแต่ปี 2529 เป็นต้นมา  และแม้กระทั่งที่จังหวัดชุมพรและสุราษฎร์ธานีก็ยังประสบกับปัญหาการระบาดของโรคนี้เช่นกัน

ข้อมูล : กรมวิชาการเกษตร


Contributor :

        นามปากกา :  กระดาษศา กระดาษแห่งสาระ

เดินทางสายเกษตร-เกษตรอินทรีย์มายาวนาน สนุกกับการศึกษา ค้นคว้า เทคนิค เคล็ดลับ ความรู้ใหม่ๆ ต่อยอดวงการเกษตรไทย


ฝากคำถามเรื่องเกษตรกรรม การป้องกัน, การรักษาโรคพืช,  การกำจัดแมลงศัตรูพืช, หรือสอบถามข้อมูลผลิตภัณฑ์ได้ที่ Line Add Friends ครับ

เพิ่มเพื่อน

ปลูกแบบอินทรีย์ ชีวิตยืนยาว