ไตรโคเดอร์มาคืออะไร?

เมื่อกล่าวถึง “จุลินทรีย์กำจัดโรคพืช” เชื้อราไตรโคเดอร์มาจะเป็นสิ่งที่เกษตรกรส่วนใหญ่คิดถึงเป็นลำดับต้นๆ เชื้อราไตรโคเดอร์มา เป็นปรสิตสำหรับเชื้อราชนิดอื่นๆ โดยเชื้อราไตรโครเดอร์มาจะดำรงชีวิตอยู่ในดิน อาศัยเศษซากพืช และซากสัตว์ และแหล่งอินทรียวัตถุเป็นแหล่งอาหาร สามารถพบได้โดยทั่วไป เจริญได้รวดเร็วบนอาหารเลี้ยงเชื้อ โดยเชื้อราไตรโคเดอร์มา จะสร้างเส้นใยสีขาวและผลิตโคนิเดีย (Conidia) หรือสปอร์ รวมเป็นกลุ่มเห็นเป็นสีขาว เมื่อเจริญเติบโตเต็มที่จะเปลี่ยนเป็นสีเขียวเข้ม เชื้อราไตรโคเดอร์มา เป็นเชื้อราที่ปฏิปักษ์ต่อเชื้อราอื่นที่เป็นสาเหตุของโรคพืชหลายชนิดดยวิธีแทงรากเข้าสู่ภายในเส้นใยของเชื้อราชนิดอื่นแล้วแย่งกินอาหารของเชื้อราอื่นๆ รวมถึงการปล่อยเอนไซม์หรือสารปฏิชีวนะเพื่อทำลายและกินเชื้อราอื่นเป็นอาหาร นอกจากนี้พบว่าเชื้อราไตรโคเดอร์มา สามารถชักนำให้ต้นพืชสร้างภูมิคุ้มกันต่อเชื้อโรคและโรคพืชต่างๆ ได้ดีขึ้นอีกด้วย

ไตรโคเดอร์มา คืออะไร?
ไตรโคเดอร์มา คืออะไร?

โรคพืชที่สามารถป้องกันกำจัดได้ด้วยเชื้อราไตรโคเดอร์มา

ไตรโคเดอร์ม่า-จากฝักข้าวโพด

เชื้อราไตรโคเดอร์มา พิชิตโรค โรครากเน่า โคนเน่า โรคผลเน่าของทุเรียน พริกไทย พืชตระกูลส้ม มะละกอ สับปะรด ยางพารา เกิดจากเชื้อราไฟทอปธอร่า ( Phytophthora) โรคกล้าเน่ายุบตายในพืชตระกูลแตง มะเขือเทศ มะละกอ ถั่ว พริก ผักชนิดต่างๆ และไม้ดอกไม้ประดับ ที่เกิดจากเชื้อราพิธเทียม (Pythium spp.) ไรซอกโทเนีย (Rhizoctonia spp.) และสเคลอโรเทียม (Sclerotium spp.) โรคใบจุด โรคใบไหม้ โรคใบขีดสีน้ำตาล โรคเมล็ดด่าง โรคแอนแทรคโนส โรครากเน่าโคนเน่า โรคเหี่ยว

กลไกในการควบคุมเชื้อราโรคพืชของเชื้อราไตรโคเดอร์มา 

  • เชื้อราไตรโคเดอร์มา เจริญแข่งขัน แก่งแย่งอาหาร น้ำ แร่ธาตุ อากาศ และแหล่งที่อยู่กับเชื้อราสาเหตุโรคพืช จึงทำให้เชื้อโรคลดปริมาณลงอย่างรวดเร็ว
  • เชื้อราไตรโคเดอร์มา เป็นปรสิต สร้างเส้นใยพันรัดและแทงดูดกินน้ำเลี้ยง จากเชื้อราสาเหตุโรคพืช ทำให้เส้นใยสลายลดการขยายเผ่าพันธุ์ลง
  • เชื้อราไตรโคเดอร์มา สร้างสารพิษน้ำย่อ ไปทำลายเชื้อราโรคพืช ทำให้เส้นใยและส่วนขยายพันธุ์ของเชื้อราโรคพืช เหี่ยวสลายและตายในที่สุด

ชื่อวิทยาศาสตร์ :Trichoderma harzianum

ชื่อสามัญ : Trichoderma

วงศ์ (Family) : Moniliaceae

อันดับ (Order) : Hypocreales

เชื้อราไตรโคเดอร์มากำจัดเชื้อราสาเหตุโรคพืช

Alternaria spp., Phytophthora palmivora, Fusarium spp., Rhizoctonia sp., Cercospora spp.  Acrocylindrium oryzae, Erwinia spp.,  Pyricularia oryzae, Colletotrichum spp., Pythium spp., Sclerotium spp.

ประโยชน์ของเชื้อไตรโคเดอร์มา

ไตรโคเดอร์ม่า-ชนิดผง

  • สามารถลดกิจกรรมของเชื้อราสาเหตุของโรคพืช โดยสามารถพันรัดเส้นใยแล้วปลดปล่อยเอนไซม์ จากภายในของเส้นใย ส่งผลให้เกิดการเจริญของเส้นใยของเชื้อโรคลดลงอย่างมาก
  • สามารถลดปริมาณเชื้อราสาเหตุโรคพืช เชื้อราไตรโคเดอร์มาสามารถเข้าไปทำลายส่วนที่เป็นกิจกรรมการเจริญ และการพัฒนาของเส้นใย เพื่อเข้าทำลายพืชอาศัยตลอดจนกิจกรรมเพื่อสืบพันธุ์หรือส่วนโครงสร้างเพื่อ ขยายพันธุ์ของเชื้อโรค ทำให้ส่งผลปริมาณเชื้อราสาเหตุโรคพืชลดลงจนอยู่ในระดับที่ไม่สามารถก่อให้ เกิดความเสียหายรุนแรงกับพืชที่ปลูกได้
  • สามารถเพิ่มอัตราการเจริญเติบโตของพืชให้เร็วขึ้น ทำให้ต้นพืชมีความต้านทานต่อโรค
  • เชื้อราไตรโคเดอร์มา ช่วยเร่งกระบวนการย่อยสลายอินทรียวัตถุในดินให้เร็วขึ้น เพื่อช่วยเพิ่มธาตุอาหารในดินให้แก่พืชได้อีกด้วย
  • ช่วยเพิ่มเปอร์เซ็นต์การงอกให้เมล็ดพันธุ์ และเป็นการป้องกันการเข้าทำลายของเชื้อราที่ทำให้เกิดโรคกับเมล็ดพันธุ์ที่นำมาเพาะ
  • จากงานวิจัยพบว่าผู้ที่ใช้เชื้อราไตรโครเดอร์มาตั้งแต่เริ่มเพาะเมล็ด จะทำให้ต้นกล้าที่เพาะได้มีความต้านทานต่อโรคได้ดี และมีอัตราการเจริญเติบโตเร็วกว่าผู้ที่ไม่ได้ใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มา

ชนิดของเชื้อไตรโคเดอร์มาที่ใช้ในปัจจุบัน

เชื้อราไตรโครเดอร์มา ที่ใช้กับพืชต่างๆ จะมีอยู่ 2 ชนิด คือ แบบเชื้อสด และแบบสปอร์

วิธีการใช้เชื้อไตรโคเดอร์มาแบบสปอร์ผงแห้ง

  • การคลุกเมล็ดใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มา (เชื้อสด หรือแบบผงสปอร์) 1-2 ช้อนแกง (10-20 กรัม) ต่อเมล็ดพืช 1 กก.
  • ใส่เชื้อลงในดิน ผสมเชื้อราไตรโคเดอร์มา 1 กก.และปุ๋ยอินทรีย์ 50 กก.พรมน้ำเล็กน้อย หลังจากผสมแล้วใช้ให้หมดภายใน 1 วัน สามารถใช้ได้กับพืชทุกระยะการเจริญเติบโต
  • ใช้กับวัสดุเพาะกล้า ส่วนผสมเชื้อ 1 ส่วน/ ดินเพาะกล้า 4 ส่วน
  • พืชไร่ พืชผัก ไม้ดอกไม้ประดับ ใช้หว่านลงในแปลงก่อนหรือหลังปลูก
  • ไม้ผล หรือพืชที่ปลูกเป็นหลุมใช้รองก้นหลุม ใช้ส่วนผสม 300-500 กรัมต่อหลุม หรือ หว่านรอบโคนต้นและภายในทรงพุ่ม
  • การผสมน้ำฉีดพ่นใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มา 50-100 กรัม. ผสมน้ำ 20 ลิตร ใช้ฉีดพ่นในแปลงกล้าบริเวณโคนต้นพืช และฉีดพ่นทางใบ ใช้ได้กับพืชชนิดที่แสดงอาการเป็นโรค

ข้อควรระวังในการใช้เชื้อไตรโคเดอร์มา

  • การใช้งานเชื้อราไตรโครเดอร์มาให้ได้ผล ควรใช้อย่างน้อยทุกๆ 7-10 วัน สำหรับในพื้นที่ปลูกพืชเป็นประจำหรือพืชยืนต้น ควรใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มาปีละ 2 ครั้ง หรือทุก ๆ 6 เดือน เพื่อเป็นการเพิ่มปริมาณ เชื้อราไตรโคเดอร์มาในดิน ให้มีอยู่ตลอดไป
  • กรณีฉีดพ่นควรเลือกฉีดพ่นเชื้อราในช่วงเวลาเย็นถึงค่ำ หรือช่วงที่แสงแดดไม่แรงเกินไป และแนะนำให้ใช้สารจับใบร่วมกับการฉีดพ่นเชื้อราจะทำให้การใช้ เชื้อราไตรโครเดอร์มา มีประสิทธิภาพมากขึ้น
  • ควรงดใช้สารเคมีที่ออกฤทธิ์กำจัดเชื้อราในช่วงที่มีการใช้งานเชื้อราไตรโคเดอร์มาอยู่
  • เชื้อราไตรโครเดอร์มาเป็นเชื้อราที่กินเชื้อราอื่นๆ เป็นอาหาร ดังนั้นควรงดใช้ เชื้อราไตรโครเดอร์มานี้กับแปลงเพาะเห็ด (เนื่องจากเห็ดเป็นพืชอยู่ในกลุ่มราเช่นกัน)
  • เชื้อราไตรโครเดอร์มา เป็นเชื้อราที่ไม่มีอันตรายต่อสิ่งมีชีวิตอื่นๆ โดยเฉพาะคน และสัตว์จึงเป็นทางเลือกสำหรับผู้ที่ต้องการปลูกพืชปลอดสารพิษ
  • ควรใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มาเพื่อการป้องกันการเกิดโรคจะเป็นวิธีการที่ดีที่สุด

ที่มา : ศูนย์บริหารศัตรูพืช จ.ขอนแก่น/ กรมวิชาการเกษตร/ ศูนย์วิจัยเอสวีกรุ๊ป


ฝากคำถามเรื่องเกษตรกรรม การป้องกัน, การรักษาโรคพืช,  การกำจัดแมลงศัตรูพืช, หรือสอบถามข้อมูลผลิตภัณฑ์ได้ที่ Line Add Friends ครับ

เพิ่มเพื่อน


เชื้อรามหัศจรรย์ปกป้องจากโรคและแมลงศัตรูพืช