ไตรโคเดอร์มา คืออะไร?

ไตรโคเดอร์มาคืออะไร
1117

เมื่อกล่าวถึง “จุลินทรีย์กำจัดโรคพืช” เชื้อรา ไตรโคเดอร์มา จะเป็นสิ่งที่เกษตรกรส่วนใหญ่คิดถึงเป็นลำดับต้นๆ เชื้อรา ไตรโคเดอร์มาคืออะไร ไตรโคเดอร์มาเป็นปรสิตสำหรับเชื้อราชนิดอื่นๆ โดยเชื้อราไตรโครเดอร์มาจะดำรงชีวิตอยู่ในดิน อาศัยเศษซากพืช และซากสัตว์ และแหล่งอินทรียวัตถุเป็นแหล่งอาหาร สามารถพบได้โดยทั่วไป เจริญได้รวดเร็วบนอาหารเลี้ยงเชื้อ

โดยเชื้อราไตรโคเดอร์มา จะสร้างเส้นใยสีขาวและผลิตโคนิเดีย (Conidia) หรือสปอร์ รวมเป็นกลุ่มเห็นเป็นสีขาว เมื่อเจริญเติบโตเต็มที่จะเปลี่ยนเป็นสีเขียวเข้ม เชื้อราไตรโคเดอร์มา เป็นเชื้อราที่ปฏิปักษ์ต่อเชื้อราอื่นที่เป็นสาเหตุของโรคพืชหลายชนิด โดยวิธีแทงรากเข้าสู่ภายในเส้นใยของเชื้อราชนิดอื่นแล้วแย่งกินอาหารของเชื้อราอื่นๆ รวมถึงการปล่อยเอนไซม์หรือสารปฏิชีวนะเพื่อทำลายและกินเชื้อราอื่นเป็นอาหาร นอกจากนี้พบว่าเชื้อราไตรโคเดอร์มา สามารถชักนำให้ต้นพืชสร้างภูมิคุ้มกันต่อเชื้อโรคและโรคพืชต่างๆ ได้ดีขึ้นอีกด้วย

 

ไตรโคเดอร์มาคืออะไร

ชื่อวิทยาศาสตร์ :Trichoderma harzianum
ชื่อสามัญ : Trichoderma
วงศ์ (Family) : Moniliaceae
อันดับ (Order) : Hypocreales


โรคพืชที่สามารถป้องกันกำจัดได้ด้วยเชื้อรา ไตรโคเดอร์มา

เชื้อราไตรโคเดอร์มา พิชิตโรค โรครากเน่า โคนเน่า โรคผลเน่าของทุเรียน พริกไทย พืชตระกูลส้ม มะละกอ สับปะรด ยางพารา เกิดจากเชื้อราไฟทอปธอร่า ( Phytophthora) โรคกล้าเน่ายุบตายในพืชตระกูลแตง มะเขือเทศ มะละกอ ถั่ว พริก ผักชนิดต่างๆ และไม้ดอกไม้ประดับ ที่เกิดจากเชื้อราพิธเทียม (Pythium spp.) ไรซอกโทเนีย (Rhizoctonia spp.) และสเคลอโรเทียม (Sclerotium spp.) โรคใบจุด โรคใบไหม้ โรคใบขีดสีน้ำตาล โรคเมล็ดด่าง โรคแอนแทรคโนส โรครากเน่าโคนเน่า โรคเหี่ยว

 

กลไกในการควบคุมเชื้อราโรคพืชของเชื้อราไตรโคเดอร์มา

  1. เชื้อราไตรโคเดอร์มา เจริญแข่งขัน แก่งแย่งอาหาร น้ำ แร่ธาตุ อากาศ และแหล่งที่อยู่กับเชื้อราสาเหตุโรคพืช จึงทำให้เชื้อโรคลดปริมาณลงอย่างรวดเร็ว
  2. เชื้อราไตรโคเดอร์มา เป็นปรสิต สร้างเส้นใยพันรัดและแทงดูดกินน้ำเลี้ยง จากเชื้อราสาเหตุโรคพืช ทำให้เส้นใยสลายลดการขยายเผ่าพันธุ์ลง
  3. เชื้อราไตรโคเดอร์มา สร้างสารพิษน้ำย่อ ไปทำลายเชื้อราโรคพืช ทำให้เส้นใยและส่วนขยายพันธุ์ของเชื้อราโรคพืช เหี่ยวสลายและตายในที่สุด

เชื้อรา ไตรโคเดอร์มากำจัดเชื้อราสาเหตุโรคพืช

Alternaria spp., Phytophthora palmivora, Fusarium spp., Rhizoctonia sp., Cercospora spp.  Acrocylindrium oryzae, Erwinia spp.,  Pyricularia oryzae, Colletotrichum spp., Pythium spp., Sclerotium spp.

ประโยชน์ของเชื้อ ไตรโคเดอร์มา

  1. สามารถลดกิจกรรมของเชื้อราสาเหตุของโรคพืช โดยสามารถพันรัดเส้นใยแล้วปลดปล่อยเอนไซม์ จากภายในของเส้นใย ส่งผลให้เกิดการเจริญของเส้นใยของเชื้อโรคลดลงอย่างมาก
  2. สามารถลดปริมาณเชื้อราสาเหตุโรคพืช เชื้อราไตรโคเดอร์มาสามารถเข้าไปทำลายส่วนที่เป็นกิจกรรมการเจริญ และการพัฒนาของเส้นใย เพื่อเข้าทำลายพืชอาศัยตลอดจนกิจกรรมเพื่อสืบพันธุ์หรือส่วนโครงสร้างเพื่อ ขยายพันธุ์ของเชื้อโรค ทำให้ส่งผลปริมาณเชื้อราสาเหตุโรคพืชลดลงจนอยู่ในระดับที่ไม่สามารถก่อให้ เกิดความเสียหายรุนแรงกับพืชที่ปลูกได้
  3. สามารถเพิ่มอัตราการเจริญเติบโตของพืชให้เร็วขึ้น ทำให้ต้นพืชมีความต้านทานต่อโรค
  4. เชื้อราไตรโคเดอร์มา ช่วยเร่งกระบวนการย่อยสลายอินทรียวัตถุในดินให้เร็วขึ้น เพื่อช่วยเพิ่มธาตุอาหารในดินให้แก่พืชได้อีกด้วย
  5. ช่วยเพิ่มเปอร์เซ็นต์การงอกให้เมล็ดพันธุ์ และเป็นการป้องกันการเข้าทำลายของเชื้อราที่ทำให้เกิดโรคกับเมล็ดพันธุ์ที่นำมาเพาะ
  6. จากงานวิจัยพบว่าผู้ที่ใช้เชื้อราไตรโครเดอร์มาตั้งแต่เริ่มเพาะเมล็ด จะทำให้ต้นกล้าที่เพาะได้มีความต้านทานต่อโรคได้ดี และมีอัตราการเจริญเติบโตเร็วกว่าผู้ที่ไม่ได้ใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มา

 

ชนิดของเชื้อ ไตรโคเดอร์มา ที่ใช้ในปัจจุบัน

เชื้อราไตรโครเดอร์มา ที่ใช้กับพืชต่างๆ จะมีอยู่ 3 ชนิด คือ 1) สปอร์ผงแห้ง 2) เชื้อสด 3) น้ำ

วิธีการใช้เชื้อ ไตรโคเดอร์มาแบบสปอร์ผงแห้ง

  1. การคลุกเมล็ดใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มา (เชื้อสด หรือแบบผงสปอร์) 1-2 ช้อนแกง (10-20 กรัม) ต่อเมล็ดพืช 1 กก.
  2. ใส่เชื้อลงในดิน ผสมเชื้อราไตรโคเดอร์มา 1 กก.และปุ๋ยอินทรีย์ 50 กก.พรมน้ำเล็กน้อย หลังจากผสมแล้วใช้ให้หมดภายใน 1 วัน สามารถใช้ได้กับพืชทุกระยะการเจริญเติบโต
  3. ใช้กับวัสดุเพาะกล้า ส่วนผสมเชื้อ 1 ส่วน/ ดินเพาะกล้า 4 ส่วน
  4. พืชไร่ พืชผัก ไม้ดอกไม้ประดับ ใช้หว่านลงในแปลงก่อนหรือหลังปลูก
  5. ไม้ผล หรือพืชที่ปลูกเป็นหลุมใช้รองก้นหลุม ใช้ส่วนผสม 300-500 กรัมต่อหลุม หรือ หว่านรอบโคนต้นและภายในทรงพุ่ม
  6. การผสมน้ำฉีดพ่นใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มา 50-100 กรัม. ผสมน้ำ 20 ลิตร ใช้ฉีดพ่นในแปลงกล้าบริเวณโคนต้นพืช และฉีดพ่นทางใบ ใช้ได้กับพืชชนิดที่แสดงอาการเป็นโรค

 

ข้อควรระวังในการใช้เชื้อรา ไตรโคเดอร์มา

  1. การใช้งานเชื้อราไตรโครเดอร์มา ให้ได้ผล ควรใช้อย่างน้อยทุกๆ 7-10 วัน สำหรับในพื้นที่ปลูกพืชเป็นประจำหรือพืชยืนต้น ควรใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มา ปีละ 2 ครั้ง หรือทุก ๆ 6 เดือน เพื่อเป็นการเพิ่มปริมาณ เชื้อราไตรโคเดอร์มาในดิน ให้มีอยู่ตลอดไป
  2. กรณีฉีดพ่นควรเลือกฉีดพ่นเชื้อราในช่วงเวลาเย็นถึงค่ำ หรือช่วงที่แสงแดดไม่แรงเกินไป และแนะนำให้ใช้สารจับใบร่วมกับการฉีดพ่นเชื้อราจะทำให้การใช้ เชื้อราไตรโครเดอร์มา มีประสิทธิภาพมากขึ้น
  3. ควรงดใช้สารเคมีที่ออกฤทธิ์กำจัดเชื้อราในช่วงที่มีการใช้งานเชื้อรา ไตรโคเดอร์มา อยู่
  4. เชื้อราไตรโครเดอร์มา เป็นเชื้อราที่กินเชื้อราอื่นๆ เป็นอาหาร ดังนั้นควรงดใช้ เชื้อรา ไตรโครเดอร์มา นี้กับแปลงเพาะเห็ด (เนื่องจากเห็ดเป็นพืชอยู่ในกลุ่มราเช่นกัน)
  5. เชื้อราไตรโครเดอร์มา เป็นเชื้อราที่ไม่มีอันตรายต่อสิ่งมีชีวิตอื่นๆ โดยเฉพาะคน และสัตว์จึงเป็นทางเลือกสำหรับผู้ที่ต้องการปลูกพืชปลอดสารพิษ
  6. ควรใช้เชื้อราไตรโคเดอร์มา เพื่อการป้องกันการเกิดโรคจะเป็นวิธีการที่ดีที่สุด

ที่มา : กรมวิชาการเกษตร และ ศูนย์วิจัยเอสวีกรุ๊ป

บทความที่เกี่ยวข้อง

สินค้าที่เกี่ยวข้อง